Skip to main content

Web Content Display Web Content Display

Web Content Display Web Content Display

Zostań odkrywcą supermasywnych czarnych dziur we Wszechświecie!

Zostań odkrywcą supermasywnych czarnych dziur we Wszechświecie! Uczestnicząc w projekcie „LOFAR Radio Galaxy Zoo” możesz wziąć udział w ekscytującej naukowej przygodzie i pomóc profesjonalnym Astronomom w eksploracji Kosmosu.

Nowy naukowy projekt społeczny, pt. LOFAR Radio Galaxy Zoo, daje szansę każdemu posiadaczowi komputera z dostępem do Internetu, do uczestnictwa w ekscytującej eksploracji Wszechświata i dołączenia do grupy odkrywców supermasywnych czarnych
dziur rezydujących w centrach galaktyk. Skąd pochodzą tajemnicze obiekty radiowe rozciągające się na setki tysięcy, a nawet miliony lat świetlnych? By podjąć się możliwie najpełniejszej odpowiedzi na to frapujące pytanie, naukowcy z całego świata składają fanom astronomii interesującą propozycję współpracy: zwracają się z prośbą o pomoc w zlokalizowaniu setek tysięcy galaktyk aktywnych, odkrytych przez największy obecnie na świecie radiowy teleskop - LOFAR.

Astronomowie do tzw. mapowania nieba korzystają z potężnych radioteleskopów, w podobny sposób jak przeprowadza się to teleskopami optycznymi, np. przy użyciu Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, wykonującego zdjęcia gwiazd i galaktyk. Obrazy wykonane za pomocą teleskopu radiowego prezentują niebo zupełnie inaczej. Na „niebie radiowym” gwiazdy i galaktyki nie są widoczne bezpośrednio. Widać na nim liczne złożone struktury połączone z supermasywnymi czarnymi dziurami w centrach galaktyk. Większość pyłu i gazu otaczającego supermasywną czarną dziurę zostaje przez nią pochłonięta, ale część materii może zostać z bardzo dużą prędkością wyrzucona w przestrzeń kosmiczną. Naładowane cząstki tej materii, poruszające się w słabym polu magnetycznym tworzą rozległe struktury, które możemy obserwować właśnie dzięki radioteleskopom.

Teleskop LOFAR (LOw Frequency ARray), zarządzany przez holenderski Institute for Radio Astronomy (ASTRON), wykonuje gigantyczny przegląd nieba. W jego wyniku odkryto już cztery miliony źródeł radiowych. Kilkaset tysięcy z nich ma tak bardzo skomplikowane struktury, że trudno jest określić, przez którą galaktykę, a w zasadzie przez którą supermasywną czarną dziurę są generowane.

Międzynarodowy zespół LOFAR składający się z ponad dwustu astronomów z osiemnastu krajów, podjął się bardzo trudnego zadania, polegającego na określeniu, do jakich galaktyk należą miliony nieznanych do niedawna obiektów radiowych. To właśnie dzięki teleskopowi LOFAR, jego nowemu przeglądowi północnej półkuli nieba, ujawniono tę imponującą ilość obiektów. W związku z tym miłośnikom astronomii proponujemy udział w niezwykłej naukowej przygodzie i zwracamy się do nich o pomoc w eksploracji Kosmosu. W ramach realizowanego projektu społecznościowego pod nazwą „LOFAR Radio Galaxy Zoo” poszukujemy wolontariuszy, którzy pomogą nam zbadać naturę ujawnionych niedawno obiektów, a także towarzyszących im czarnych dziur. - zachęca Marek Jamrozy z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zadaniem każdego wolontariusza będzie przejrzenie map radiowych, wykonanych przez teleskop LOFAR, następnie - map optycznych, a w etapie końcowym, przypisanie owych radioźródeł, do konkretnych galaktyk, w których rezydują. - dodaje naukowiec.

Wtórują mu Huub Rottgering i Tim Shimwell z Uniwersytetu Lejdejskiego w Holandii, zwracając się do społeczności w Polsce i na świecie: Wasze zadanie to pomoc zawodowym astronomom w kolejnych etapach pracy nad źródłami radiowymi, w ich opisaniu i zrozumieniu, odpowiedzi na pytania jak powstają, jak ewoluują czarne dziury oraz jakie ilości materii i energii mogą wytransferować w przestrzeń kosmiczną na olbrzymie odległości.

“Radio Galaxy Zoo: LOFAR” jest częścią projektu Zooniverse, największej i najpopularniejszej na świecie platformy badań opartych na zaangażowaniu społeczeństwa. Badania te przeprowadzane są dzięki wolontariuszom. Ponad milion ludzi na całym świecie jednoczy siły, by pomóc profesjonalnym badaczom.


Galaktyka radiowa 3C31, zaobserwowana przy pomocy LOFAR (2018). LOFAR ujawnia, że ​​galaktyka radiowa ma ponad 3 miliony lat świetlnych. Źródło: Volker Heesen i zespół LOFAR.

 

Kontakt:

Kontakt prasowy:
Anna GawlikKarolina Mazur
Biuro Promocji Wydziału FAIS, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, tel.: 12 664 4502

Kontakt naukowy:
dr hab. Marek Jamrozy, Obserwatorium Astronomiczne
Wydział FAIS, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
tel.: 12 623 8658