Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Pomiń baner

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Spojrzenie w czerwcowe niebo 2024

Spojrzenie w czerwcowe niebo 2024

Czerwiec to okres najkrótszych nocy oraz przepięknych świtów i zmierzchów, dogodnych dla obserwacji nieba i ostatnich wiosennych spacerów. Mamy zatem krótkie ciepłe noce, które co prawda nie sprzyjają obserwacjom astronomicznym, ale są tym bardziej cenne dla miłośników nieba.

Tegoroczne astronomiczne lato rozpocznie się w czwartek 20 czerwca o godzinie 22.51, kiedy Słońce, w swej rocznej wędrówce po ekliptyce, oddali się najbardziej na północ od równika niebieskiego, osiągając punkt przesilenia letniego, zwany punktem Raka. W tym dniu w Krakowie Słońce w chwili przejścia przez południk góruje nad horyzontem na wysokości prawie 63 i pół stopnia. Wzejdzie tego dnia o godz. 4.30, a zajdzie o 20.53, zatem dzień będzie trwał 16 godzin i 23 minuty; będzie to najdłuższy dzień (a zarazem najkrótsza noc) tego roku, dłuższy od grudniowego najkrótszego dnia w Krakowie aż o 8 godzin i 18 minut.

Słońce

Aktywność magnetyczna Słońca wciąż rośnie w jego 25 cyklu. Zatem w czerwcu będzie na wysokim poziomie (liczba Wolfa wyniesie około 200), wtedy też możemy liczyć na różne zjawiska geofizyczne, na przykład na wieczorne pojawianie się srebrzystych obłoków w górnych warstwach atmosfery ziemskiej. Szczegółowe dane znajdziemy pod adresem www.spaceweather.com. Pamiętajmy przy tym, iż obserwacje plam na Słońcu należy prowadzić wyłącznie przy użyciu odpowiednich filtrów spektralnych, lub rzutowanego na ekran obrazu Słońca z lunety. Zainteresowanych takimi obserwacjami naszej gwiazdy zapraszamy na dziedziniec, obok Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego, gdzie w pogodne dni będą organizowane specjalne pokazy Słońca.

Księżyc

Nasz naturalny satelita powita lato dwa dni przed pełnią. Zatem bardzo krótkie, ale bezksiężycowe noce będziemy mieli w pierwszej dekadzie czerwca, a kolejność faz Księżyca będzie następująca: nów 6 VI o godz. 14.38, pierwsza kwadra 14 VI o godz. 07.18, pełnia 22 VI o godz. 03.08 i ostatnia kwadra 28 VI o godz. 23.53.

W perygeum (najbliżej Ziemi) Księżyc będzie dwukrotnie: 2 VI o godz. 09.23 i 27 VI o godz. 13.45, a w apogeum (najdalej od Ziemi) znajdzie się 14 VI o godz.15.36. Ponadto możemy po północy 3 VI obserwować zbliżenie Księżyca do Marsa, natomiast 28 VI o północy – do Saturna. W swej wędrówce po nieboskłonie zbliży się on też do jasnych gwiazd: 5 VI do Plejad, 9 VI do Polluxa, 12 VI do Regulusa, 16 VI do Spiki i 20 VI do Antaresa.

Planety

Merkurego odnajdziemy w pierwszym tygodniu czerwca nisko na porannym niebie, lub wieczorem, po zachodzie Słońca, w ostatnim tygodniu miesiąca. Wenus cały czerwiec kryje się za Słońcem, aby pojawić się nam dopiero w ostatnim tygodniu lipca na wieczornym niebie. Od tej pory będzie grała rolę Gwiazdy Wieczornej, aż do wiosny 2025 roku. Mars dostępny będzie tylko do obserwacji w drugiej połowie nocy, goszcząc w gwiazdozbiorze Wodnika. Kreśląc na niebie pętle, zagości potem w konstelacji Ryb.

Podobnież do Marsa, gazowe olbrzymy możemy obserwować w czerwcu w drugiej połowie nocy. Na porannym niebie Jowisz, wraz z gromadką czterech największych, galileuszowych satelitów (obecnie wszystkich księżyców Jowisza znamy już prawie 100), poprzedza o dwie godziny wschód Słońca, przebywając w gwiazdozbiorze Byka. 4 VI będzie w koniunkcji z Merkurym. Natomiast Saturn z pierścieniami wschodzi przed północą, w konstelacji Wodnika.

Planeta Uran gości w gwiazdozbiorze Barana, Neptun zaś w Wodniku. Aby jednak dostrzec te planety gołym okiem, trzeba mieć sokoli wzrok, a najlepiej do ich obserwacji użyć lunety.

Inne zjawiska

W dniach od 22 VI do 2 VII będzie możliwość zliczania powolnych meteorów z czerwcowego roju Bootydów (czyli wylatujących z gwiazdozbioru Wolarza). Maksimum ich aktywności przypada na 28 VI, a Księżyc, wtedy w ostatniej kwadrze, nie będzie przeszkadzał w wieczornych obserwacjach.

Mapka: czerwcowe niebo wschodnie nad Krakowem w połowie miesiąca, około godziny 3 nad ranem. Źródło: Stellarium.org

Na podstawie: Adam Michalec, MOA w Niepołomicach, 1 maja 2024

Mapka: czerwcowe niebo wschodnie nad Krakowem w połowie miesiąca, około godziny 3 nad ranem. Źródło: Stellarium.org