Prawie każda galaktyka (poza takimi wyjątkami, jak chociażby karłowate galaktyki pływowe) gości w swoim centrum supermasywną czarną dziurę. Taki osobnik w centrum galaktyki wpływa na dynamikę gwiazd i pyłu, a sam karmi się materią galaktyczną w procesie akrecji. Dołóżmy do tego galaktyczne pole magnetyczne i w efekcie dostajemy współewolucję supermasywnych czarnych dziur i galaktyk, które je goszczą (hostów), jednak raptem 10% znanych galaktyk to galaktyki aktywne – takie, w których obecność centralnego silnika w postaci supermasywnej czarnej dziury powoduje silną emisję niepochodzącą od gwiazd.

Już w ostatni piątek września kolejna możliwość odwiedzenia naszego Obserwatorium.

Astronomowie przeanalizowali próbkę galaktyk, które nagle „włączyły radio”. W większości przypadków oznacza to, że ich supermasywna czarna dziura zaczęła intensywniej akreować materię i uruchomiła słaby dżet, ale kilka obiektów wygląda inaczej. Ich galaktyki aktywnie tworzą gwiazdy, czarne dziury są mniejsze, pojawiają się flary w podczerwieni, a sposób zmian emisji radiowej przypomina znane przypadki pochłonięcia gwiazdy przez czarną dziurę. Autorzy przedstawianego artykułu sugerują, że część zjawisk typu radio transients może być w rzeczywistości przypadkami rozerwania i pochłonięcia gwiazdy przez supermasywną czarną dziurę, a relacja WISE W3–radio może okazać się nowym sposobem ich rozróżniania.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego umieścił na liście Polskiej Mapy Infrastruktur Badawczych siedem projektów, w których udział biorą naukowcy z naszego Obserwatorium. Umieszczenie strategicznej infrastruktury na Mapie jest wyrazem uznania jej badawczego potencjału.

W najnowszej ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022–2025 Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przyznał Uniwersytetowi Jagiellońskiemu w Krakowie w dyscyplinie astronomia kategorię A+.

W naszym Obserwatorium uruchomiliśmy stream na żywo! Czy wiedzieliście, że meteory można nie tylko zobaczyć, ale też wykryć za pomocą anteny? Także za dnia, bez względu na chmury i deszcz. W OA na Forcie działają obecnie dwie stacje radiowej obserwacji meteorów. Wykorzystujemy w nich zjawisko echa radiowego.

Wśród kilku milionów odkrytych do tej pory radiogalaktyk astronomowie dostrzegli niedawno kilka osobliwych klas odbiegających od klasycznego obrazu tych obiektów. Badania niezwykłych gigantycznych radiogalaktyk podwójno-podwójnych pomagają astronomom zrozumieć naturę aktywnych supermasywnych czarnych dziur umiejscowionych w centrach niektórych galaktyk.

30 czerwca 2026 r. zapraszamy do wspólnego obchodzenia Międzynarodowego Dnia Planetoid na Wydziale Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ oraz w Obserwatorium Astronomicznym UJ. W programie znajdą się wykłady popularnonaukowe, warsztaty, przejazd zabytkowym autobusem (Jelcz RTO 272 MEX) oraz wieczorne zwiedzanie Obserwatorium połączone z obserwacjami nieba.