W ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022–2025 MNiSW przyznał Uniwersytetowi Jagiellońskiemu w dyscyplinie astronomia kategorię A+.
Ul. Orla 171, 30-244 Kraków
Sekretariat: 12 6238 629
E-mail dla mediów i szkół:
press@oa.uj.edu.pl
W poniedziałek 15 września w Obserwatorium Astronomicznym UMK w Piwnicach prof. dr hab. Wojciech Macyk - Prorektor ds. nauki Uniwersytetu Jagiellońskiego podpisał umowę o powołaniu Polskiego Konsorcjum projektu SKA Observatory.
Konsorcjum SKAO prócz naszego Uniwersytetu tworzą: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu jako koordynator projektu, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Narodowe Centrum Badań Jądrowych, Uniwersytet Zielonogórski, Uniwersytet Szczeciński, Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN oraz Uniwersytet Warszawski.
SKA (Square Kilometre Array) Observatory to międzynarodowa inicjatywa budowy największego na świecie obserwatorium radioastronomicznego, gdzie łączna powierzchnia anten zbierających fale radiowe ma mieć rozmiar jednego kilometra kwadratowego. Radioteleskopy SKAO będą rozmieszczone na południowej półkuli Ziemi, a całe przedsięwzięciem jest unikatowym w skali światowej: jego złożoność i koszty można porównać jedynie do budowy Wielkiego Zderzacza Hadronów. Ustanowienie Polskiego Konsorcjum projektu SKA Observatory to pierwszy i ważny krok na drodze do przystąpienia naszego kraju do tego ogromnego międzynarodowego przedsięwzięcia.
Warto dodać, że Polska posiada bogate tradycje radioastronomiczne sięgające lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Pierwszy polski radioteleskop zbudowany został w naszym Obserwatorium Astronomicznym UJ, gdzie również aktualnie prowadzi się intensywne badania radioastronomiczne.
Jednym z wykorzystywanych instrumentów jest stacja interferometru LOFAR (Low Frequency Array) zlokalizowana w Łazach koło Krakowa. Polska po Holandii i Niemczech posiada największą liczbę stacji LOFAR – dwie pozostałe zlokalizowane są w Bałdach koło Olsztyna (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie) oraz w Borówcu koło Poznania (Centrum Badań Kosmicznych PAN).
Na zdjęciach: uroczystość podpisania umowy o powołaniu Konsorcjum, prof. dr hab. Wojciech Macyk - Prorektor ds. nauki UJ stoi drugi od lewej. Fot. Andrzej Romański.
