Pole Jagiellońskie to niewielki obszar nieba, który odegrał ważną rolę w badaniach wielkoskalowej struktury Wszechświata stając się filarem rozwoju współczesnej kosmologii obserwacyjnej.

Zapraszamy na międzynarodowe forum naukowców, inżynierów, przedstawicieli przemysłu i entuzjastów kosmosu. Znajdziecie tam także naszych astronomów!

15 października 2026 roku w Obserwatorium Roque de los Muchachos na wyspie La Palma odbyła się uroczysta inauguracja czterech teleskopów LST (Large-Sized Telescope). W wydarzeniu uczestniczyło 250 naukowców i przedstawicieli instytucji badawczych z całego świata. Nowe instrumenty stanowią część powstającego Obserwatorium CTAO (Cherenkov Telescope Array Observatory), które będzie największym na świecie obserwatorium astronomii promieniowania gamma. W projekcie bierze udział również nasze Obserwatorium, należące do Polskiego Konsorcjum CTA.

Prawie każda galaktyka (poza takimi wyjątkami, jak chociażby karłowate galaktyki pływowe) gości w swoim centrum supermasywną czarną dziurę. Taki osobnik w centrum galaktyki wpływa na dynamikę gwiazd i pyłu, a sam karmi się materią galaktyczną w procesie akrecji. Dołóżmy do tego galaktyczne pole magnetyczne i w efekcie dostajemy współewolucję supermasywnych czarnych dziur i galaktyk, które je goszczą (hostów), jednak raptem 10% znanych galaktyk to galaktyki aktywne – takie, w których obecność centralnego silnika w postaci supermasywnej czarnej dziury powoduje silną emisję niepochodzącą od gwiazd.

Już w ostatni piątek września kolejna możliwość odwiedzenia naszego Obserwatorium.

Astronomowie przeanalizowali próbkę galaktyk, które nagle „włączyły radio”. W większości przypadków oznacza to, że ich supermasywna czarna dziura zaczęła intensywniej akreować materię i uruchomiła słaby dżet, ale kilka obiektów wygląda inaczej. Ich galaktyki aktywnie tworzą gwiazdy, czarne dziury są mniejsze, pojawiają się flary w podczerwieni, a sposób zmian emisji radiowej przypomina znane przypadki pochłonięcia gwiazdy przez czarną dziurę. Autorzy przedstawianego artykułu sugerują, że część zjawisk typu radio transients może być w rzeczywistości przypadkami rozerwania i pochłonięcia gwiazdy przez supermasywną czarną dziurę, a relacja WISE W3–radio może okazać się nowym sposobem ich rozróżniania.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego umieścił na liście Polskiej Mapy Infrastruktur Badawczych siedem projektów, w których udział biorą naukowcy z naszego Obserwatorium. Umieszczenie strategicznej infrastruktury na Mapie jest wyrazem uznania jej badawczego potencjału.

W najnowszej ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022–2025 Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przyznał Uniwersytetowi Jagiellońskiemu w Krakowie w dyscyplinie astronomia kategorię A+.