Przedstawiamy OAUJ-CDK500, najnowszy teleskop optyczny działający w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, oraz aparaturę i oprogramowanie, które umożliwiają mu autonomiczną pracę w ramach sieci zautomatyzowanych teleskopów Skynet.

Fotografia Marcina Rosadzińskiego ponownie została wyróżniona przez NASA jako Astronomy Picture of the Day (APOD) — i jest to już piąta publikacja autora w tym prestiżowym serwisie.

Zapraszamy na wystawę uczestników projektu artystyczno-badawczego skupionego na zjawisku dżetów galaktycznych – największych znanych nam obiektów kosmicznych.

Galaktyki można podzielić na dwa główne typy. Galaktyki wczesnego typu są zwarte i składają się głównie ze starych gwiazd, a ich emisja radiowa wiąże się przede wszystkim z aktywnością czarnej dziury w centrum. Z kolei galaktyki późnego typu mają charakterystyczne ramiona spiralne i dużo młodych gwiazd, które w dużej mierze odpowiadają za ich promieniowanie radiowe. Nawet wśród galaktyk wczesnego typu obserwujemy jednak duże różnice. Niektóre z nich emitują fale radiowe z obszarów znacznie większych niż sama galaktyka, inne natomiast tylko z niewielkiego regionu wokół centrum.

Ogólna teoria względności Einsteina przewiduje istnienie fal grawitacyjnych od ponad stu lat. Ich nieliniowy charakter stanowi jednak problem dla teoretyków aż do dziś. Jednym z interesujących teoretycznych zagadnień w teorii grawitacji jest pytanie, jak obecność fal grawitacyjnych wpływa na kształt samej czasoprzestrzeni.

W europejskim czasopiśmie Astronomy & Astrophysics został właśnie opublikowany artykuł opisujący największy i najbardziej szczegółowy radiowy przegląd nieba. W gronie badaczy (m.in. z Holandii, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii, Włoch, Szwecji, Irlandii, Łotwy czy Bułgarii) zaangażowanych w ten wyjątkowy na skalę światową projekt są również astronomowie z Polski!

Ku pamięci profesora Konrada Rudnickiego w 100. rocznicę jego urodzin, Kraków, 2-3 lipca 2026