Aktualności - Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika

Pomiń baner

Kategoria A+

W ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022–2025 MNiSW przyznał Uniwersytetowi Jagiellońskiemu w dyscyplinie astronomia kategorię A+.

Kontakt

Ul. Orla 171, 30-244 Kraków
Sekretariat: 12 6238 629
E-mail dla mediów i szkół:
press@oa.uj.edu.pl

 

APOD.pl

Astronomiczne Zdjęcie Dnia

 IC 1795: Kosmiczna mgławica Rybia Głowa. Zdjęcie ze strony apod.pl

 
 
 
 

Wieczory z gwiazdami

Link do strony wydarzenia
 

Zdjęcie nocnego nieba z pasmem centralnym Drogi Mlecznej

 

 

 

Studia astronomii

Pozytywna ocena Państwowej Komisji Akredytacyjnej

Hyper-Kamiokande

 Projekt „Hyper-Kamiokande” został zaakceptowany do finansowania w ramach programu „Wsparcie udziału polskich zespołów naukowych w międzynarodowych projektach infrastruktury badawczej” Ministerstwa Edukacji i Nauki. Więcej...

Meteo

Prognoza pogody

Kamera AllSky: OAUJ, Kraków

Niebo ponad OAUJ. Obraz nieba z kamety AllSky nad krakowskim obserwatorium, aktualizowany do 5 minut. strona oryginalna: http://oa.uj.edu.pl/images/allskycurrent.jpg"

Aktualności

Rakieta ze statkiem załogowym Orion wystartowała z Centrum Kosmicznego Kennedy'ego na Florydzie nocą z 1 na 2 kwietnia 2026, rozpoczynając dziesięciodniową, długo wyczekiwaną i wielokrotnie opóźnianą z ważnych względów bezpieczeństwa misję Artemis II. Misja początkowo planowana była na rok 2024, ale po usunięciu licznych awarii i usterek rakieta była (w teorii) gotowa do lotu dopiero z początkiem lutego 2026 roku. Tankowanie trzeba było jednak przerwać ze względu na problemy z wyciekiem paliwa.

Ostateczne odliczanie do udanego, kwietniowego startu rozpoczęto 30 marca. Także tutaj pojawiły się pewne problemy, które szczęśliwie udało się rozwiązać przed zamknięciem się okna startowego, czyli określonego czasu, w którym dana rakieta musi wystartować, aby osiągnąć właściwą trajektorię i dotrzeć do zaplanowanego celu. Niewielkie, niezagrażające misji usterki pojawiły się też w pierwszych godzinach lotu i wiązały się m.in. z funkcjonowaniem pokładowej toalety. Należy dodać, że tego rodzaju problemy są dosyć typowe, ze względu na złożoność technologii lotów kosmicznych.

Już kilkadziesiąt minut po starcie statek Orion znalazł się w odległości blisko 200 km od powierzchni Ziemi. Kolejny manewr wyniósł go znacznie wyżej - na orbitę okołoziemską z największym oddaleniem sięgającym 70 tysięcy km. W nocy z 2 na 3 kwietnia czasu polskiego kapsuła Orion przygotowywała się już do kluczowego manewru misji: wejścia na trajektorię prowadzącą do Księżyca, i już w tych dniach ludzie obecni na pokładzie znaleźli się w przestrzeni kosmicznej najdalej od czasów programu Apollo w latach 70. XX wieku. 

- 6 kwietnia, gdy w Polsce mieliśmy wczesny wieczór, amerykańsko-kanadyjska załoga - Gregory Wiseman, Victor Glover, Christina Koch i Jeremy Hansen - znaleźli się dosłownie w najbardziej oddalonym od reszty świata punkcie, do jakiego kiedykolwiek dotarł człowiek. Okrążając Księżyc, astronauci oddalili się od Ziemi na odległość ponad 400 tysięcy km! Kilka godzin później pobili i ten rekord, znajdując się najdalej od Ziemi w trakcie swojej misji, w odległości prawie 407 tysięcy km. Poprzedni taki rekord należał do załogi misji Apollo 13 w 1970 roku (400 171 km) - mówi dr Elżbieta Kuligowska z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego (OA UJ).

I dodaje: - Czy to daleko? Tak duże liczby same niewiele nam mówią. Weźmy odległość 400 tysięcy kilometrów. Dla porównania, średnica Ziemi to niecałe 13 tysięcy km. Słońce jest odległe od Ziemi średnio o 150 milionów km, a Mars - kolejny ambitny cel przyszłych misji załogowych - nie zbliża się do Ziemi na mniej niż 55 milionów km. Przy takich porównaniach i skalach pokonanie odległości dzielącej nas od Księżyca, najbliższego dużego ciała niebieskiego, nie wydaje się czymś imponującym.

Z drugiej strony niecały rok temu fascynował nas lot Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego na Międzynarodową Stację kosmiczną ISS. Lot także wiele razy przekładany i wiążący z licznymi zagrożeniami, również podczas powrotu na Ziemię. Nieco wcześniej dwoje amerykańskich astronautów utknęło na ISS na dziewięć miesięcy, ponieważ istniało poważne zagrożenie związane z ich sprowadzeniem na Ziemię. Tymczasem ISS krąży wokół Ziemi na wysokości

Tak daleko nie był jeszcze nikt. Historyczna misja Artemis II

08.04.2026
Gdy większość z nas świętowała Wielkanoc, astronauci misji Artemis II polecieli w kosmos dalej niż ktokolwiek wcześniej w historii. Udany lot kapsuły Orion Integrity wyznaczył tym samym symboliczny powrót ludzkości w okolice Księżyca po 54 latach. Astronomowie UJ pomagają nam oswoić te zawiłości i przekazują najnowsze wieści o postępach prac nad budową pierwszego w historii Uniwersytetu Jagiellońskiego satelity naukowego, który zbada, skąd pochodzi woda na Ziemi.
więcej o Tak daleko nie był jeszcze nikt. Historyczna misja Artemis II

Marzec 2026: Wpływ stojących fal grawitacyjnych na kształt czasoprzestrzeni

10.03.2026
Ogólna teoria względności Einsteina przewiduje istnienie fal grawitacyjnych od ponad stu lat. Ich nieliniowy charakter stanowi jednak problem dla teoretyków aż do dziś. Jednym z interesujących teoretycznych zagadnień w teorii grawitacji jest pytanie, jak obecność fal grawitacyjnych wpływa na kształt samej czasoprzestrzeni.
więcej o Marzec 2026: Wpływ stojących fal grawitacyjnych na kształt czasoprzestrzeni

„Sięgają tam, gdzie wzrok nie sięga” - kamień milowy w rozwoju światowej radioastronomii!

19.02.2026
W europejskim czasopiśmie Astronomy & Astrophysics został właśnie opublikowany artykuł opisujący największy i najbardziej szczegółowy radiowy przegląd nieba. W gronie badaczy (m.in. z Holandii, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii, Włoch, Szwecji, Irlandii, Łotwy czy Bułgarii) zaangażowanych w ten wyjątkowy na skalę światową projekt są również astronomowie z Polski!
więcej o „Sięgają tam, gdzie wzrok nie sięga” - kamień milowy w rozwoju światowej radioastronomii!

Konferencja "From Astronomical Observations towards Cosmology and Philosophy of Nature"

06.02.2026
Ku pamięci profesora Konrada Rudnickiego w 100. rocznicę jego urodzin, Kraków, 2-3 lipca 2026
więcej o Konferencja "From Astronomical Observations towards Cosmology and Philosophy of Nature"

Styczeń: 288P – kometa pasa głównego

13.01.2026
Kometa 288P, która nosi również oznaczenie 2006 VW139, typowe dla planetoid, należy do nieco dziwnej kategorii małych ciał Układu Słonecznego, plasującej się pomiędzy kometami a planetoidami. Obiekty należące do tej grupy nazywane są kometami pasa głównego lub aktywnymi planetoidami, stąd ich często podwójne oznaczenie. Podobnie jak jej sygnatura, obiekt ten jest również podwójny i składa się z pary ciał krążących wokół siebie. Ponadto oba fragmenty rotują.
więcej o Styczeń: 288P – kometa pasa głównego

Kometa C/2025 R3 (PanSTARRS)

05.01.2026
Czy czeka nas astronomiczny hit 2026 roku?
więcej o Kometa C/2025 R3 (PanSTARRS)

LIGO, Virgo i KAGRA zakończyły najbardziej owocną kampanię obserwacyjną

03.12.2025
Międzynarodowa współpraca LIGO-Virgo-KAGRA z końcem listopada ogłosiła zakończenie czwartej kampanii obserwacyjnej (O4) sieci detektorów fal grawitacyjnych. Rozpoczęta w maju 2023 roku kampania O4 kończy się po ponad dwuletnim okresie skoordynowanych obserwacji, podczas których równolegle prowadzono wstępną analizę danych.
więcej o LIGO, Virgo i KAGRA zakończyły najbardziej owocną kampanię obserwacyjną

Grudzień: Czarne dziury drugiej generacji obserwowane przez detektory LIGO, Virgo i KAGRA

03.12.2025
Dwa ciekawe przypadki fuzji czarnych dziur wykryte w odstępie zaledwie miesiąca pod koniec 2024 roku pozwalają lepiej zrozumieć naturę oraz przebieg tych najbardziej gwałtownych kosmicznych kolizji. Niektóre cechy zaobserwowanych zderzeń sugerują istnienie czarnych dziur „drugiej generacji” – obiektów powstałych w wyniku jeszcze wcześniejszych połączeń. Mogły one formować się w niezwykle gęstych kosmicznych środowiskach, takich jak gromady gwiazd, gdzie czarne dziury częściej wchodzą ze sobą w interakcje, zderzają się i łączą.
więcej o Grudzień: Czarne dziury drugiej generacji obserwowane przez detektory LIGO, Virgo i KAGRA