W poniedziałek 15 września w Obserwatorium Astronomicznym UMK w Piwnicach prof. dr hab. Wojciech Macyk - Prorektor ds. nauki Uniwersytetu Jagiellońskiego podpisał umowę o powołaniu Polskiego Konsorcjum projektu SKA Observatory.

Pozagalaktyczne dżety, które są jednym z najpotężniejszych zjawisk astrofizycznych, to skolimowane strumienie gazu wyrzucanego z dużymi prędkościami z obiektów astronomicznych, w szczególności z aktywnych jąder galaktyk (Active Galactic Nucleus, AGN). Mogą tworzyć olbrzymie obłoki materii jasne w zakresie fal radiowych, rozciągające się daleko poza granice swoich macierzystych galaktyk. Jeśli rozmiar takich źródeł przekracza 0,7 megaparseków, nazywamy je gigantycznymi radiogalaktykami (Giant Radio Galaxy, GRG). Prezentujemy nietypowy obiekt tego typu – radioźródło J1350-1634 z widocznymi dwiema parami lobów i centralną galaktyką LEDA 896325 – największą znaną dotąd GRG ze spiralną galaktyką centralną.

W ostatni piątek września zapraszamy do naszego Obserwatorium!

W dniach 23–25 października 2025 r. na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie odbędzie się Planetary Science Conference 2025 – międzynarodowa konferencja naukowa poświęcona planetologii i eksploracji Kosmosu. Wydarzenie będzie miało formułę hybrydową, a udział w nim jest bezpłatny, wymaga jednak wcześniejszej rejestracji.

Relativistic jets are observed across the entire electromagnetic spectrum in a variety of astrophysical systems, such as active galactic nuclei (AGNs), gamma-ray bursts (GRBs), and some black hole X-ray binaries, being launched from compact objects (black holes or neutron stars) typically surrounded by accretion discs. They are well-collimated outflows of plasma and fields, propagating with velocities close to the speed of light. Relativistic jets are supersonic, producing shocks that lead to a turbulent magnetic field, which can play an important role in acceleration of jet particles. They are also sources of kinetic instabilities driven by currents and shears as well as magnetic reconnection.

31 lipca 2025 roku zakończono prace nad ogromną komorą skalną, w której zostanie umieszczony główny zbiornik wodny Hyper-Kamiokande, obserwatorium Czerenkowa nowej generacji o bardzo dużej pojemności powstającego obecnie w mieście Hida w prefekturze Gifu w Japonii.

Konsorcjum LIGO-Virgo-KAGRA (LVK) ogłosiło detekcję połączenia się wyjątkowo masywnych czarnych dziur, najmasywniejszych jakie kiedykolwiek zaobserwowano za pomocą fal grawitacyjnych. Odkrycie zostało dokonane przez obserwatoria LIGO znajdujące się w Hanford i Livingston, USA, finansowane przez amerykańską Narodową Fundację Nauki. W efekcie obserwowanego procesu powstała czarna dziura o masie około 240 razy większej od masy Słońca. Sygnał, oznaczony GW231123, został zaobserwowany 23 listopada 2023 roku podczas czwartej kampanii obserwacyjnej (O4) globalnej sieci detektorów LVK.

Obiekt pochodzący spoza Układu Słonecznego przelatuje właśnie przez niego z dużą prędkością.